แบบจำลองการวางแผน และการจัดการทรัพยากรน้ำแบบบูรณาการ
MIKE BASIN เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์หลายอย่าง ช่วยในการตัดสินใจสำหรับการวางแผนและจัดการทรัพยากรน้ำให้มีประสิทธิภาพโดยทำงานอยู่บน ArcGIS ซึ่งสามารถสร้างเป็นแบบจำลองโครงข่ายแม่น้ำที่เกี่ยวข้องกับการใช้น้ำ และการจัดสรรน้ำส่วนต่างๆ ในระดับลุ่มน้ำ
ลักษณะการใช้งาน
- การแก้ปัญหาการจัดสรรน้ำ
- การวิเคราะห์และการลดปัญหาของการขาดแคลนน้ำ
- การปรับปรุงการปฏิบัติงานอ่างเก็บน้ำให้ดีขึ้น
- การจัดการการใช้น้ำใต้ดินร่วมกับน้ำผิวดิน
- การวิเคราะห์สมรรถนะทางด้านการชลประทาน
- การแก้ปัญหาทาง Optimization ของหลายวัตถุประสงค์
- การประเมินค่าใช้จ่ายในการจัดการคุณภาพน้ำ
- การหาค่าที่เหมาะสม (Optimization) ของการผลิตกระแสไฟฟ้าด้วยพลังงานน้ำ
คุณสมบัติที่โดดเด่นของ MIKE BASIN
- ต้องการข้อมูลไม่มาก – ในกระบวนการทางด้านอุทกวิทยาถูกนำมาพิจารณาทั้งหมด แต่ลักษณะของกระบวนการต่างๆ ได้ถูกเก็บไว้เพื่อให้สามารถเข้าใจได้ง่ายที่สุด
- เรียนรู้ได้ง่าย – มีวิธีการที่ไม่ซับซ้อน และความสัมพันธ์ของวิธีการสามารถนำไปอธิบาย และง่ายต่อการนำเสนอในที่ประชุมได้
- การคำนวณที่รวดเร็ว – การสร้างแบบจำลองในสถานการณ์สมมุติ การหาค่าที่เหมาะสมที่สุด หรือการวิเคราะห์เพื่อแก้ไขปัญหาต่างๆ สามารถทำได้อย่างรวดเร็ว ใช้เวลาน้อย
- มีความคล่องตัว – กรณีเพิ่มมิติ หรือขนาดต่างๆ ใน GIS การสร้างหรือขยายแบบจำลองสามารถทำได้ทันทีและสามารถดูผลได้จากโปรแกรม GIS และสามารถสร้างไฟล์วีดีโอเพื่อการนำเสนอได้
- ทำงานอยู่บน ArcGIS เป็นหลัก – โครงข่ายแม่น้ำสามารถสร้างได้อย่างรวดเร็วจากฐานข้อมูล GIS ที่มีอยู่ และสามารถแก้ไขเปลี่ยนแปลงได้โดยใช้เครื่องมือของ GIS ซึ่งผลการจำลองจะถูกนำเสนอบนหน้าต่างในลักษณะที่วางซ้อนกัน
- การเพิ่มเติมคำสั่ง – ผู้ใช้สามารถเขียนโปรแกรมคำสั่งเพิ่มเติมได้เช่นเดียวกับ Visual Basic ทำให้มีความยืดหยุ่นในการคำนวณสูง สามารถเพิ่มกฎเกณฑ์การใช้น้ำที่มีความซับซ้อนได้
คุณลักษณะของ MIKE BASIN
- สามารถสร้างลุ่มน้ำได้โดยอัตโนมัติจากไฟล์ Digital Elevation Map (DEM)
- สำหรับวิธีการจัดสรรน้ำใช้การกำหนดลำดับการใช้น้ำก่อน-หลังทั้งในระดับเฉพาะของจุดบนแม่น้ำ หรือเฉพาะตำแหน่งที่ต้องการ และในระดับโดยรวมของลุ่มน้ำ
- การจำลองอ่างเก็บน้ำซึ่งมีความยืดหยุ่นมาก
- การจำลองการผลิตกระแสไฟฟ้าด้วยพลังน้ำ
- การจำลองการเดินทางของน้ำในทางผันน้ำ และการใช้วิธีของ Muskingum
- การคำนวณความต้องการน้ำของพืช และความต้องการน้ำชลประทาน
- การจำลองความต้องการใช้น้ำเพื่อการอุปโภค-บริโภค
- ประกอบด้วยแบบจำลองปริมาณน้ำฝน-น้ำท่า
- ประกอบด้วยแบบจำลองคุณภาพของน้ำ
ข้อมูลที่ใช้ในแบบจำลอง
แบบจำลอง MIKE BASIN มีทางเลือกในการนำเข้าข้อมูลได้หลากหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการใช้งานแบบจำลอง ในที่นี้จะยกตัวอย่างข้อมูลที่จำเป็นและใช้ในการวิเคราะห์ระบบแหล่งน้ำซึ่งประกอบด้วย
1) ข้อมูลอุตุนิยมวิทยาและอุทกวิทยาของระบบแหล่งน้ำ ได้แก่
- สถิติฝนรายเดือนหรือรายวันของสถานีที่อยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ำ
- สถิติอัตราการระเหยรายเดือนหรือรายวันของสถานีวัดที่อยู่ในลุ่มน้ำ
- ปริมาณน้ำท่าของลุ่มน้ำย่อยและอ่างเก็บน้ำที่ศึกษา
2) ข้อมูลคุณสมบัติของอ่างเก็บน้ำ ซึ่งได้แก่
- โค้งแสดงความสัมพันธ์ระหว่างระดับเก็บกัก ปริมาตรเก็บกัก และพื้นที่ผิวน้ำของอ่างเก็บน้ำ
- ข้อกำหนดในการควบคุมการระบายน้ำออกจากอ่างเก็บน้ำ ระดับเก็บกักเริ่มต้น ระดับน้ำสูงสุดของอ่างเก็บน้ำ และการรั่วซึมของอ่างเก็บน้ำ
3) ข้อมูลปริมาณน้ำที่นำไปใช้จากลุ่มน้ำและอ่างเก็บน้ำในปัจจุบันและอนาคต ได้แก่
- ความต้องการใช้น้ำสำหรับการปลูกพืชในพื้นที่ชลประทาน
- ความต้องการใช้น้ำสำหรับการประปาเพื่อการอุปโภคบริโภค
- ความต้องการใช้น้ำสำหรับอุตสาหกรรม
- ความต้องการใช้น้ำเพื่อการปศุสัตว์
- ความต้องการใช้น้ำเพื่อการรักษาสมดุลนิเวศท้ายน้ำ
MIKE BASIN BASIC รวม แบบจำลองน้ำฝน-น้ำท่า (Rainfall-runoff module) และการวิเคราะห์ข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงตามเวลา (Temporal Analyst)
ส่วนประกอบเพิ่มเติมของ MIKE BASIN BASIC
MIKE BASIN WQ – MIKE BASIN ใช้หลัก Steady state สำหรับการจำลองการเดินทางของสารที่มีผลกระทบต่อคุณภาพของน้ำ แหล่งก่อให้เกิดมลพิษทั้งที่ประเมินได้แน่นอน และไม่แน่นอน สามารถเป็นแบบจำลองคุณภาพของน้ำในอ่างเก็บน้ำ และในน้ำใต้ดิน
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมใน DHI Water & Environment official website